Terapia współuzależnienia: jak pomóc sobie i bliskim?

W takich sytuacjach pojawia się pojęcie współuzależnienia, które opisuje określone wzorce myślenia, emocji i zachowań rozwijające się u osób bliskich osobie uzależnionej.

Czym jest współuzależnienie?

Współuzależnienie może występować u osób pozostających w bliskiej relacji z osobą uzależnioną, na przykład u partnera, małżonka, rodzica, dziecka lub innego członka rodziny.

W praktyce może przejawiać się między innymi poprzez:

• przejmowanie odpowiedzialności za zachowanie osoby uzależnionej,

• próby kontrolowania jej działań,

• usprawiedliwianie problemu przed innymi osobami,

• ukrywanie konsekwencji uzależnienia,

• rezygnowanie z własnych potrzeb na rzecz rozwiązywania problemów bliskiej osoby.

Osoba współuzależniona często skupia dużą część swojej uwagi na zachowaniu osoby uzależnionej i jej problemach, co może prowadzić do zaniedbywania własnego samopoczucia oraz granic.

Jakie mogą być objawy współuzależnienia?

Objawy współuzależnienia mogą mieć charakter emocjonalny, psychiczny oraz związany z codziennym funkcjonowaniem.

Do możliwych sygnałów należą:

• silne poczucie odpowiedzialności za życie i decyzje drugiej osoby,

• poczucie winy związane z uzależnieniem bliskiego,

• stałe napięcie i niepokój,

• trudność w wyrażaniu własnych potrzeb,

• lęk przed konsekwencjami działań osoby uzależnionej,

• podporządkowanie codziennego życia problemowi uzależnienia.

Ważne jest, że pojedyncze zachowania lub emocje nie muszą oznaczać współuzależnienia. Ocena sytuacji wymaga uwzględnienia całego kontekstu relacji oraz sposobu funkcjonowania danej osoby.

Dlaczego bliscy osoby uzależnionej również potrzebują wsparcia?

Uzależnienie wpływa na cały system rodzinny. Osoby pozostające blisko osoby uzależnionej mogą doświadczać długotrwałego stresu, zmęczenia emocjonalnego oraz trudności w utrzymywaniu zdrowych granic. Często pojawia się przekonanie, że najważniejszym zadaniem jest pomoc osobie uzależnionej i doprowadzenie do zmiany jej zachowania. Tymczasem bliscy również mogą potrzebować przestrzeni do przeanalizowania własnych emocji, reakcji oraz sposobów radzenia sobie z trudną sytuacją.

Na czym polega terapia współuzależnienia?

Terapia współuzależnienia koncentruje się na pracy nad sposobem funkcjonowania osoby, która żyje w otoczeniu uzależnienia.

Zakres takiej pracy może obejmować między innymi:

• rozpoznawanie wzorców zachowań związanych z relacją z osobą uzależnioną,

• analizę własnych emocji i potrzeb,

• naukę stawiania granic,

• rozwijanie sposobów radzenia sobie ze stresem,

• budowanie większej świadomości własnych możliwości i ograniczeń.

Jednym z ważnych elementów jest zrozumienie, że bliska osoba nie ma pełnej kontroli nad decyzjami i zachowaniem osoby uzależnionej. Możliwa jest natomiast praca nad własnymi reakcjami, wyborami i sposobem funkcjonowania.

Terapia współuzależnienia dla rodzin osób zmagających się z nałogiem

Uzależnienie jest problemem, który może oddziaływać na całą rodzinę i najbliższe otoczenie. Osoby żyjące obok osoby uzależnionej mogą doświadczać trudnych emocji oraz stopniowo zmieniać swoje zachowania w odpowiedzi na sytuację. Terapia współuzależnienia w Płocku koncentruje się na zrozumieniu tych mechanizmów, pracy nad własnymi potrzebami oraz rozwijaniu sposobów radzenia sobie w relacji z osobą uzależnioną. Pomoc bliskim nie polega na przejęciu odpowiedzialności za drugiego człowieka, ale na wspieraniu ich w odzyskiwaniu wpływu na własne życie.